Erdal Türkmen - Atilla Aydoğdu

29 Mart 2005

Atilla Aydoğdu / Var mı karakterime yan bakan?

Yan karakterler ya da yardımcı oyuncular... Dizileri vezir de yapabiliyor onlar, rezil de... Televizyon dizileri belki de sinema filmlerinden daha fazla ihtiyaç duyuyor onlara. İyi çizilmiş bir 'yan rol' hem insanların dizilere yakınlaşmasını sağlıyor, hem de dizilere hayat veriyor. Son günlerin başa güreşen dizilerine yakından baktığımızda bunun ne derece olduğunu kolayca anlayabiliyoruz
Dizilere hayat veren, onları rakiplerinden ayıran belli özellikler var. Dizinin öyküsü, öykünün senaryosu, senaryonun filme aktarılışı... Elbette çok önemli ve 'olmazsa tutmaz' özellikler ama bunların hepsi 'genel' kavramlar. Bir televizyon dizisini uzun soluklu kılan şeylerin başında karakterlerin doğru ve tutarlı bir şekilde yaratılması geliyor. Başrollerden söz etmiyorum ama... Onlar zaten iyi kötü, üzerinde en çok düşünülen kişiler olduğundan, hatta senaristler işin kolayına kaçıp oyuncuya göre karakter yarattığından dolayı bir şekilde yerine oturuyor nihayetinde. Ama yan karakterler öyle değil. Üzerine 'iyinin ve kötünün ötesinde' bir kişilik bindirilmiş olması gerekiyor. Salt iyi ya da kötü insan yoktur çünkü. Elbette bu 'karakter tayini'ni yerli yerinde belirlemek senaristlerin kalemlerinin becerisine bakıyor.

Dersimiz hayat bilgisi

Lafı uzattım ama bugün böyle güzel yaratılmış birkaç 'yan karakter'i yazmak istiyorum. 'Yan' deyişim de lafın gelişi, yoksa onlar olmasa bu diziler eninde sonunda 'yan' gelip batar. İlk iki örnek karakterimiz Hayat Bilgisi'nden... Yakında 100. bölümü yayınlanacak dizi aslında tamamen yardımcı oyuncuların sırtında ilerliyor.

İlk bölümden itibaren tanıdığımız okulun müstahdemi Mennan örneğin. Mennan rolünü Erdal Türkmen canlandırıyor. Seyircilerin çoğu onu bu diziyle tanıdı ancak Türkmen eski bir televizyoncu. Süper Kanal'da iki-üç saat süren, klip yayınlamadan sadece telefon eden seyircilerle sohbet üzerine kurulu bir 'one-man show' yapıyordu.

Müthiş bir doğaçlama yeteneği var kendisinin. Erdal Türkmen'in erdalturkmen.com adında bir de web sitesi var.

Hayat Bilgisi'ni izlerken takılıp kaldığım bir başka karakter Afet Hanım'ın karşı kapı komşusu Ürperi Hanım. Ürperi Hanım, Afet Hanım'ın başına gelen bir doğal afet adeta. Daha önce Şehnaz Tango'da Perran Kutman'ın kızı rolündeki Ceren Soylu'nun canlandırdığı Ürperi Hanım diziye yeni bir boyut katıyor. Hayat Bilgisi'nde ilginç ve komik karakterler bitmiyor aslında örneğin Pakize Suda. Ya da Amil bey'in sürekli olarak adları değişen balıkları. (Kanal D'deki bölümlerde Süheyl ile Behzat'tılar, Show TV'ye geçince Şansal'la Erman oldular.) Bu arada Ayşe Özgün'e aşık olan Mennan da son bölümlerde hayranı olduğu kişiyi değiştirerek Ayşe Hanım yerine Milli Kaynana Semra Hanım'a abayı yaktı. Bu tarz espriler de Gani Müjde'nin ustalığından kaynaklanıyor.

Kadın dediğin rakı içer

Yabancı Damat da karakterlerinden ve oyuncularından alıyor gücünü. Dizinin son bölümünden yani Feride'yle Hayriye'nin rakı içip içip dağıttıkları bölümden söz edeceğim. Dizinin ilk bölümlerinde birbirlerinin dünür adayı olan iki kadın menopoza girmenin kederini bir erkek içkisi olan rakıyla gidermeye kalktı. Hatta bu konuda Feride (Sumru Yavrucuk) 'Artık erkek sayılıyoruz, he mi? O zaman biz de erkeklerin içtiğini içkiden içek' esprisi bile yaptı. Her iki oyuncu da mükemmel birer sarhoş oldular. Bu duyguyu daha önce Bizimkiler dizisinde Nazan rolündeki Ayşe Kökçü'yü izlerken hissetmiştim. İki dizinin senaristinin Sulhi Dölek olması sadece bir tesadüf müdür acaba?

Döne döne hangi yöne?

Bir de karakterlerin aya çıktığı, seyircilerin yaya kaldığı diziler var. Örneğin Melekler Adası. Bu dizinin başında hangi karakter neydi, son bölümde ne oldu diye sıralamaya kalksak eminim değil bu köşe Pencere'nin tamamı bile yetmez (Düşünmedim değil aslında ama başladıktan bir süre sonra ipin ucunu kaçırıp vazgeçtim.) Bu yüzden sadece bir karakterin nereden gelip nereye gittiğini ele almak dizinin seyrini de gösterecektir bize. Karakterimizin adı Döne...

Elif Baysal'ın canlandırdığı Döne'yi ilk bölümde Melekler Adası'nda inzivaya çekilmiş Hasan'ın yanındaki emektar hizmetli olarak tanıdık. Daha sonra Hasan'ın baba bir, ana ayrı kardeşi Gülseren geldi adaya ve Döne'yi döverek odunluğa hapsetti. Şerbet Döne'yi kurtararak hastaneye yatırdı ancak bu sefer de Gülseren hastaneye gelip onu tehdit etmeye başladı. Sonra ne olduysa herkes Melekler Adası'ndan ayrıldı, böylece Döne'ye de İstanbul yolu göründü. O zaman anladık ki meğerse Gülseren Döne'nin kızı değil miymiş? Öyleymiş, biz de inandık. Döne'yi bir ara Hasan'ın yanında gördük tekrar. Hatta Gülseren'in bütün parasını alıp kaçan genç sevgilisini öldürecekti bir bölümde. Neyse ki Döne elini kana bulamadı ve Şerbet'in evinde kalmaya başladı. Şerbet bir ara kocasını terk edip Hasan'la kaçınca bile o evde kalmaya devam etti hatta Şerbet'in geri dönmesi için Hasan'ın değil Şerbet'in kocasının yanında yer aldı. Sonrasında kendimi kaybettiğim için hatırlamıyorum. Diziyi izlemeye iki hafta ara verince olayların takibi o kadar zorlaşıyor ki yanınızda size yol gösterecek bir rehber bulundurmanız şart oluyor.